Ngoài ba mươi chưa lập gia đình

Ở tuổi ba hai, phần lớn người độc thân không thấy có vấn đề gì trong ngày thường. Vấn đề xuất hiện vào những lúc rất cụ thể: đám cưới đứa bạn cấp ba, bữa cơm tất niên, một câu hỏi của bác họ giữa mâm.

Cho nên trước khi bàn nên làm gì, đáng tách rõ hai chuyện hay bị trộn vào nhau: áp lực từ người khác và mong muốn của chính mình. Hai thứ này cần hai cách xử lý khác hẳn nhau, và trộn chúng lại là lý do nhiều người vừa khổ sở vừa không làm gì.

Phần thuộc về người khác

Câu "bao giờ lấy chồng", "bao giờ cưới" hầu như không phải một câu hỏi. Nó là một câu chào của người không biết nói gì khác, và thường không có ác ý.

Nhưng nghe ba mươi lần trong một mùa cưới thì nó đọng lại thành một thứ khác: cảm giác mình đang chậm so với một lịch trình nào đó mà chẳng ai nhớ là ai đặt ra.

Cái lịch trình ấy có thật trong đầu người lớn, vì thế hệ trước cưới ở tuổi hai hai, hai ba. Nó không còn khớp với đời sống bây giờ, khi người ta học lâu hơn, đi làm xa nhà, và mua được chỗ ở muộn hơn nhiều. Bạn không chậm so với một quy luật tự nhiên nào cả. Bạn chỉ lệch so với một thói quen.

Vài câu trả lời dùng được, tùy người hỏi:

• Với người hỏi cho có: "Có gì cháu báo cả nhà ngay ạ." Cười, rồi hỏi sang chuyện của họ.
• Với người hỏi lần thứ năm trong một bữa: "Bác hỏi câu này cháu cũng chưa biết trả lời sao. Bác kể cháu nghe chuyện nhà bác đi."
• Với bố mẹ, tức là người thật sự lo: đây là cuộc nói chuyện khác, dài hơn, và chúng tôi viết riêng ở bài Bố mẹ giục cưới.

Không nợ ai một lời giải thích về đời sống riêng của mình. Nhưng với bố mẹ thì nên nói chuyện thật, vì im lặng làm họ lo hơn.

Phần thuộc về mình

Đây mới là phần đáng ngồi xuống nghĩ, và nó chỉ có một câu hỏi: bạn có thật sự muốn có một người bạn đời không?

Nếu câu trả lời là không, hoặc chưa, thì mọi lời khuyên phía dưới đều không cần thiết. Sống một mình là một lựa chọn đầy đủ, không phải phòng chờ.

Nếu câu trả lời là có, thì có một sự thật hơi khó chịu nhưng nên nói ra: mong muốn không tự biến thành hành động. Rất nhiều người ba mươi lăm tuổi muốn lập gia đình, và trong năm năm qua chưa làm một việc cụ thể nào để việc đó xảy ra. Không phải vì lười. Vì việc này không có hạn nộp, nên nó luôn lùi được sang tháng sau.

Điều thật sự thay đổi sau tuổi ba mươi

Không phải giá trị của bạn. Mấy thứ này thì có thay đổi thật, và nên nhìn thẳng:

• Vòng quen biết hẹp lại. Bạn bè lần lượt lập gia đình, và những người còn độc thân quanh bạn mỗi năm một ít. Đây là lý do cơ học, không liên quan gì tới bạn là người thế nào.
• Bạn kén hơn, và điều đó hợp lý. Ở tuổi hai hai, người ta yêu rồi mới xem có hợp không. Ở tuổi ba hai, người ta xem có hợp không rồi mới cho phép mình yêu. Việc này làm mọi thứ chậm lại, nhưng nó bảo vệ bạn.
• Bạn có nhiều thứ để mất hơn. Nhà cửa, công việc, con cái nếu đã từng có gia đình. Nên bạn thận trọng, và cũng nên thận trọng.
• Nếu muốn có con, thời gian có vai trò. Đây là phần ít người muốn nhắc mà lại đáng nhắc nhất, với cả nam lẫn nữ. Không phải để dọa ai, mà vì nó ảnh hưởng tới việc bạn nên bắt đầu tìm từ bây giờ hay để vài năm nữa. Nếu đây là chuyện quan trọng với bạn, một buổi khám sức khỏe sinh sản cho biết tình hình thật của mình đáng giá hơn mọi phỏng đoán.

Và điều không thay đổi

Người ta gặp nhau, yêu nhau và cưới nhau ở mọi độ tuổi. Không có cánh cửa nào đóng lại ở một con số.

Cái khác duy nhất là cách gặp. Ở tuổi hai mươi, người ta gặp nhau một cách ngẫu nhiên, vì xung quanh toàn người cùng tuổi. Ở tuổi ba mươi lăm, chuyện ngẫu nhiên hiếm đi rất nhiều, và người tìm được thường là người đã chủ động — nhờ bạn bè giới thiệu, tham gia một nhóm sinh hoạt đều đặn, hoặc dùng một dịch vụ có người đứng giữa.

Chủ động không có gì đáng xấu hổ. Việc tìm nhà, tìm việc thì ai cũng thấy chủ động là bình thường; riêng việc tìm người sống cùng đời mình thì lại có một niềm tin kỳ lạ rằng nó phải tự đến.

Ba việc cụ thể

Nếu bạn đọc tới đây và thấy mình thuộc nhóm "muốn, mà chưa làm gì", thì đây là ba việc làm được trong tháng này.

• Nói với ba người bạn tin cậy rằng bạn đang muốn tìm người nghiêm túc, và nhờ để ý. Không úp mở. Phần lớn người ta không giới thiệu cho bạn không phải vì không có ai, mà vì họ tưởng bạn không muốn.
• Chọn một hoạt động gặp lại cùng một nhóm người mỗi tuần. Điều kiện duy nhất: đều đặn. Quen nhau qua mười buổi khác hẳn quen nhau qua một cuộc hẹn.
• Viết hồ sơ ở một nơi có người thật đọc. Việc này mất chừng bốn phút, và điểm quan trọng không phải là nộp cho ai, mà là lần đầu tiên bạn phải viết ra thành chữ mình đang tìm người thế nào. Nhiều người viết xong mới thấy lâu nay mình chưa từng trả lời câu đó rõ ràng, kể cả với chính mình.

Một cách nhìn khác về thời gian

Có một câu an ủi hay được nói: "duyên chưa tới thôi". Câu đó đúng một nửa và có hại một nửa.

Đúng ở chỗ: không ai điều khiển được việc gặp ai vào lúc nào, và tự trách mình là vô ích.

Có hại ở chỗ: nó biến việc tìm bạn đời thành một chuyện hoàn toàn nằm ngoài tay mình, nên không cần làm gì. Trong khi thực tế thì phần nằm trong tay bạn không nhỏ: bạn quyết định gặp bao nhiêu người mới mỗi năm, bạn quyết định có nói rõ mình muốn gì hay không, bạn quyết định có cho ai đó cơ hội thứ hai hay gạt đi sau một buổi.

Duyên là phần còn lại, sau khi đã làm những phần trên. Không phải thay cho chúng.

Nếu bạn muốn bắt đầu bằng việc nhẹ nhất trong ba việc kia, gửi hồ sơ ở đây không mất tiền, và không ai nhìn thấy hồ sơ của bạn ngoài ông tơ.