Người Việt ở nước ngoài tìm bạn đời người Việt

Nhiều người Việt sống ở nước ngoài hẹn hò được với người bản xứ mà vẫn thấy thiếu một cái gì đó khó gọi tên. Không phải ngôn ngữ — sau vài năm thì tiếng đã đủ. Nó là những thứ nhỏ: bữa cơm có nước mắm, việc gửi tiền về cho bố mẹ mà không phải giải thích, việc hiểu ngay vì sao Tết phải gọi điện về từ sáng sớm.

Đó là lý do rất nhiều người sau một thời gian quay lại tìm bạn đời người Việt. Và đó cũng là lúc nảy ra một loạt câu hỏi mà người ở trong nước không gặp.

Ba khó khăn thật

Lệch múi giờ

Với châu Âu là sáu, bảy tiếng. Với Mỹ là mười hai tới mười lăm tiếng. Nghĩa là khi bạn tan làm thì người kia đang ngủ, và ngược lại.

Chuyện này nghe nhỏ nhưng nó bào mòn dần. Không có những cuộc nói chuyện vu vơ lúc rảnh, chỉ còn những cuộc gọi phải hẹn trước — mà hẹn trước thì thành trang trọng, và trang trọng thì khó thân.

Cách nhiều cặp dùng: chọn một khung giờ cố định vài buổi mỗi tuần và giữ đúng nó, đồng thời nhắn tin rời rạc suốt ngày mà không đòi hỏi trả lời ngay. Cái thứ hai quan trọng không kém cái thứ nhất — nó giữ được cảm giác có mặt trong ngày của nhau.

Không gặp được mặt sớm

Người trong nước hẹn nhau một buổi cà phê là xong. Bạn thì phải chờ kỳ nghỉ phép, và một chuyến bay về không rẻ.

Hệ quả là quan hệ dễ đi quá xa trong trí tưởng tượng trước khi có một lần gặp thật. Ba tháng nhắn tin mỗi ngày tạo ra một sự gắn bó rất mạnh với một người mà bạn chưa từng ngồi ăn cùng.

Gọi video sớm, gọi thường xuyên, và gọi dài. Không phải để kiểm tra ai, mà vì nhìn mặt nhau nói chuyện cho bạn biết những thứ chữ viết không chở được: người ta cười lúc nào, ngắt lời ra sao, im lặng có thấy ngượng không.

Câu hỏi ai chuyển đi đâu

Đây là câu hỏi lớn nhất, và là câu bị hoãn nhiều nhất.

Người ở nước ngoài thường mặc định người kia sẽ sang. Người ở Việt Nam đôi khi mặc định ngược lại, hoặc chưa nghĩ tới việc bỏ hết công việc, bố mẹ, bạn bè để sang một nơi không nói được tiếng.

Hỏi muộn thì cả hai đã đầu tư quá nhiều để lùi, và cuộc nói chuyện biến thành một cuộc mặc cả đau đớn.

Hỏi trong tháng đầu, không phải sau một năm. Không cần chốt, chỉ cần biết mỗi bên đang hình dung thế nào.

Những việc nên nói rõ khi bàn chuyện này:

• Ai sẽ chuyển, và trong bao lâu nữa.
• Nếu người kia sang, họ sẽ làm gì ở bên đó. Một người có nghề nghiệp ở Việt Nam mà sang chỉ ở nhà trong hai năm đầu là một thay đổi rất lớn, cần biết trước chứ không phải chịu đựng sau.
• Bố mẹ hai bên ai chăm. Đây là chuyện người Việt nào cũng phải trả lời sớm muộn.
• Con cái, nếu có, học ở đâu, nói tiếng gì ở nhà.
• Chuyện giấy tờ mất bao lâu, và ai lo. Tùy nước mà thời gian rất khác nhau, nên tìm hiểu ở cơ quan chính thức của nước sở tại chứ đừng tin lời một dịch vụ nào hứa nhanh.

Cảnh giác: kiều bào là mục tiêu quen thuộc

Có hai chiều lừa đảo, và cả hai đều phổ biến.

Nhắm vào người ở nước ngoài. Kịch bản: một người ở Việt Nam, ảnh đẹp, hoàn cảnh đáng thương, nói chuyện rất tình cảm trong vài tháng. Rồi gia đình có chuyện gấp cần tiền. Rồi có một cơ hội đầu tư. Đặc điểm nhận dạng: luôn tránh gọi video, hoặc gọi rất ngắn.

Nhắm vào người ở Việt Nam. Kịch bản ngược lại: một tài khoản xưng là Việt kiều Mỹ, Úc, Canada, kỹ sư hoặc bác sĩ, muốn về nước lấy vợ lấy chồng. Sau đó là một thùng quà gửi về bị hải quan giữ, cần nộp phí để lấy ra. Thùng quà ấy không có thật.

Cả hai chiều đều có chung một điểm chốt: chưa gặp mặt ngoài đời thì không chuyển tiền, không nhận hộ hàng, không đầu tư chung. Chúng tôi viết kỹ các dấu hiệu trong bài Lừa đảo tình cảm qua mạng.

Một chuyện nữa cần phân biệt cho rõ: môi giới hôn nhân có yếu tố nước ngoài vì mục đích lợi nhuận là hành vi bị cấm ở Việt Nam. Nơi nào nhận tiền để ghép bạn với người nước ngoài, tổ chức xem mặt hàng loạt, hoặc hứa lo trọn gói cả visa lẫn đám cưới, thì nơi đó đang làm việc bị cấm. Mai mối trong nước là dịch vụ giới thiệu kết bạn giữa người Việt với người Việt, không cam kết kết quả hôn nhân, và không ai được phép hứa điều đó.

Vì sao có người đứng giữa thì đỡ hơn nhiều

Khi hai người ở hai châu lục, thứ thiếu nhất không phải phương tiện liên lạc. Là một người thứ ba biết cả hai bên đều có thật.

Đây đúng là việc mai mối làm được:

• Cả hai bên đều có hồ sơ được một người thật đọc, và danh tính được xác minh.
• Mục đích của mỗi người nằm sẵn trong hồ sơ, nên bạn không mất ba tháng để phát hiện người kia chỉ muốn nói chuyện cho vui.
• Không ai nhắn thẳng được cho bạn. Tin nhắn rác từ tài khoản lạ không có đường vào, và đó chính là cửa mà phần lớn vụ lừa đi qua.
• Có chỗ để báo khi thấy điều gì bất thường, và người nhận báo biết cả hai bên là ai.

Chúng tôi ghép người Việt với người Việt, dù đang sống ở bất kỳ đâu. Trong hồ sơ có ô ghi nơi ở hiện tại và nơi bạn muốn sống lâu dài — hai ô ấy để riêng chính là vì câu hỏi ai chuyển đi đâu.

Một lời thật lòng

Quan hệ xa không dành cho tất cả mọi người, và không có mẹo nào làm nó dễ.

Cái phân biệt những cặp đi được với những cặp đứt gánh giữa đường thường không phải mức độ yêu nhau. Nó là việc có đặt ra một thời hạn cụ thể để hết xa hay không: sáu tháng nữa gặp nhau lần đầu, một năm nữa quyết chuyện chuyển đi.

Không có cái mốc ấy, quan hệ xa dễ kéo dài vô hạn trong một trạng thái vừa đủ dễ chịu để không ai bỏ, mà cũng không đi tới đâu. Và cái giá của nó thường tính bằng vài năm.

Nếu bạn muốn bắt đầu, gửi hồ sơ không mất tiền, và ông tơ đọc từng hồ sơ một.